Hematologia

Współczesna hematologia jest nauką interdyscyplinarną, korzystającą i zazębiającą się w teorii i praktyce z wieloma dziedzinami z zakresu ogólnej wiedzy technicznej, fizyki, chemii, genetyki, cytogenetyki, biologii molekularnej, cytoenzymologii itd. oraz z nieomal wszystkimi dziedzinami klinicznej wiedzy medycznej.

HEMATOLOGIA, HEMATOLOG, HISTOLOGIA, CYTOLOGIA, MORFOLOGIA, IMMUNOLOGIA, SEROLOGIA, TRANSFUZJOLOGIA

Częstość występowania chorób nowotworowych układu krwiotwórczego wciąż się zwiększa, co ma zapewne związek z zanieczyszczeniem środowiska i wpływem czynników chemicznych na organizm ludzki, a zwłaszcza na szczególnie wrażliwe komórki macierzyste, wreszcie z ingerencją wirusów w przemiany komórkowe.

Postęp w dziedzinie hematologii w ostatnim dziesięcioleciu jest zawrotny. Okazało się, że wiele z chorób do niedawna uważanych za bezwzględnie śmiertelne można wyleczyć lub przynajmniej przedłużyć chorym życie o kilka czy kilkanaście lat.

Hematologia – nauka o krwi, narządach krwiotwórczych (gr. haima – krew) oraz ich chorobach. Dział medycyny zajmujący się badaniem składu, funkcji, właściwości i chorób krwi (patogeneza, przebieg, leczenie), jak również zastosowaniem krwi i preparatów krwiopochodnych do celów leczniczych. Obraz krwi bardzo często stanowi obraz fizjologii całego organizmu.

Rozpoznanie hematologiczne ma zatem istotny wpływ na nasze zdrowie i często życie.

Od lewej: Typowe plazmocyty w szpiczaku mnogim. Źródło: Collegium Medicum UJ. oraz Typowe komórki w białaczce włochatokomórkowej. Źródło: Kyoto University

W centrum zainteresowania współczesnej medycyny są m.in. badania nad metodami hodowli tkankowych, w których istotną rolę odgrywa poznanie komórek krwiotwórczych (np. wykorzystanie multipotencjalnych komórek macierzystych). Podstawową metodę w pracy klinicznej stanowi analiza komórek krwi i szpiku w mikroskopie (kiedyś) świetlnym a obecnie pośród wielu technik przede wszystkim stosuje się mikroskopię optyczną i elektronową, a także hodowlę komórkową, metody mikrochemiczne, analizę immunofenotypową, cytogenetyczną oraz molekularną badanych komórek. Techniki te znalazły również zastosowanie w histopatologii.

W zakresie roli krwi w zjawiskach odpornościowych hematologia wiąże się bardzo ściśle z immunologią oraz serologią. Zagadnienia dotyczące przetaczania krwi zapoczątkowały nową, bardzo ważną dziedzinę wywodzącą się z hematologii – transfuzjologię.

Działy hematologii:

1) Histologia (gr. histos – utkanie) – nauka o tkankach, bada rozwój, budowę i funkcję tkanek. Histologia poza histologią ogólną obejmuje również histologię szczegółową (anatomię mikroskopową) – naukę o mikroskopowej budowie narządów, a także cytologię;
2) Cytologia (biologia komórki);
3) Morfologia (gr. morphē – kształt; forma).

Zakres zainteresowań współczesnej histologii zbliża ją do biologii molekularnej.

Więcej o chorobach krwi na stronie KATEDRY I KLINIKI HEMATOLOGII COLLEGIUM MEDICUM UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO: http://www.hematologia.cm-uj.krakow.pl